FANDOM


Języki słowiańskiegrupa języków w obrębie rodziny języków indoeuropejskich (podrodzina bałtosłowiańska). Składa się z trzech zespołów językowych: zachodnio-, wschodnio- i południowosłowiańskiego. Najstarsze zachowane manuskrypty z tekstami słowiańskimi pochodzą z X wieku. Do zapisu języków słowiańskich używane są lub były alfabety: głagolicki, cyrylicki i łaciński (w niewielkim zakresie również arabski). Wywodzą się z języka prasłowiańskiego używanego przez dawnych Słowian, który uległ ostatecznemu rozbiciu na dialekty regionalne w wyniku ekspansji Słowian na Bałkany w VI wieku naszej ery.

Językami słowiańskimi posługuje się ponad 300 mln osób.

Klasyfikacja języków słowiańskich[1]

języki indoeuropejskie
języki bałtosłowiańskie
języki słowiańskie (ok. 317 mln)
języki zachodniosłowiańskie (ok. 61 mln)
grupa lechicka, czyli języki lechickie
połabski
języki pomorskie (ok. 50 tys.)
kaszubski[2] (ok. 50 tys.)
polski (ok. 44 mln)
śląski[3] (ok. 510 tys.)
grupa łużycka, czyli języki łużyckie (ok. 70 tys.)
ponaschemu
dolnołużycki (ok. 15 tys.)
górnołużycki (ok. 55 tys.)
wschodniołużycki
grupa czesko-słowacka
czeski (ok. 10 mln)
słowacki (ok. 5 mln)
knaan
języki południowosłowiańskie (ok. 35 mln)
grupa wschodnia (ok. 10 mln)
staro-cerkiewno-słowiański (starosłowiański)
cerkiewnosłowiański †*
bułgarski (ok. 8,5 mln)
macedoński (ok. 1,8 mln)
grupa zachodnia (ok. 25 mln)
słoweński (ok. 2 mln)
grupa serbsko-chorwacka (ok. 23 mln)
serbski (ok. 13 mln)
chorwacki (ok. 7 mln)
bośniacki (ok. 2,5 mln)
czarnogórski (ok. 0,15 mln)
języki wschodniosłowiańskie (ok. 210 mln)
ruski
starobiałoruski
białoruski (ok. 10 mln)
rosyjski (ok. 160 mln)
ukraiński (ok. 40 mln)
rusiński (ok. 0,61 mln)

Oznaczenia:

† – język wymarły lub dawne stadium historyczne języka dzisiejszego

†* – język dawny, ale zachowany tradycyjnie w liturgii, tekstach religijnych, filozoficznych lub naukowych

Wspólne cechy

  • wybitnie fleksyjna morfologia – większość języków słowiańskich ma 6 lub 7 przypadków
  • podział czasowników na dokonane i niedokonane (leksykalny aspekt)
  • obecność fonemicznej palatalizacji (znanej jako zmiękczenie)
  • skomplikowane zbitki spółgłoskowe, powstałe po zaniku jerów, np. w polskim wyrazie bezwzględny lub rosyjskim wstrjecza "spotkanie" (jednak np. w językach salisz występują jeszcze bardziej skomplikowane zbitki)

Języki słowiańskie nie tylko mają bardzo podobną gramatykę, lecz wykazują również duże podobieństwo w słownictwie, co dowodzi że ich ostatni wspólny przodek – język prasłowiański istniał stosunkowo niedawno.

Niektóre mikrojęzyki słowiańskie


Istnieje też tendencja do wyodrębniania się kolejnych języków słowiańskich:

Języki sztuczne

Na bazie języków słowiańskich powstało też wiele sztucznych języków słowiańskich, m.in. język slovianski, które w założeniu twórców powinny być zrozumiałe dla mówiących przynajmniej jednym językiem słowiańskim[5]. Na podstawie wschodniosłowiańskich dialektów Syberii (z zapożyczeniami z języków tureckich oraz języka arabskiego) opracowano sztuczny język syberyjski. Również oparte na językach słowiańskich są fikcyjne języki północnosłowiańskie oraz wenedyk, język romański, który przeszedł podobny rozwój jak polski.

Porównanie wybranych wyrazów w językach słowiańskich

prasłowiański rosyjski ukraiński białoruski polski czeski słowacki słoweński serbski chorwacki bośniacki bułgarski macedoński
*ognь огонь (ogon') вогонь (vohon') агонь (ahon') ogień oheň oheň ogenj огањ/oganj oganj/vatra oganj огън (ogan) оган/огин (ogan/ogin)
*ryba рыба (ryba) риба (ryba) рыба (ryba) ryba ryba ryba riba риба/riba riba riba риба (riba) риба (riba)
*gnězdo гнездо (gnezdo) гнiздо (hnizdo) гняздо (hnyazdo) gniazdo hnízdo hniezdo gnezdo гн(иј)ездо/gn(ij)ezdo gnijezdo gnijezdo гнездо (gnezdo) гнездо (gnezdo)
*oko глаз (glaz) око (oko) вока (voka) oko oko oko oko око/oko oko oko око (oko) око (oko)

Przypisy

  1. Ethnologue report for Slavic
  2. przez część językoznawców uznawany za dialekt języka polskiego
  3. kwestia odrębności od języka polskiego jest sporna
  4. Dalewska-Greń H., Języki słowiańskie, PWN, Warszawa 2007, ISBN 978-83-01-12391-8, str. 585-586
  5. Spis słowiańskich języków pomocniczych

Zobacz też

Linki zewnętrzne

  • Slavonia – cechy charakterystyczne języków słowiańskich

Szablon:Rodziny języków indoeuropejskich Szablon:Języki słowiańskie

Ad blocker interference detected!


Wikia is a free-to-use site that makes money from advertising. We have a modified experience for viewers using ad blockers

Wikia is not accessible if you’ve made further modifications. Remove the custom ad blocker rule(s) and the page will load as expected.

Więcej z Fandomu

Losowa wiki