FANDOM


Alfabet kaszubskialfabet, oparty na alfabecie łacińskim, służący do zapisu języka kaszubskiego. Składa się z 34 następujących liter:

A, Ą, Ã, B, C, D, E, É, Ë, F, G, H, I, J, K, L, Ł, M, N, Ń, O, Ò, Ó, Ô, P, R, S, T, U, Ù, W, Y, Z, Ż

Oprócz tego, podobnie jak w języku polskim obecne są dwuznaki: ch, cz, dz, , rz oraz sz. Należy przy tym zaznaczyć, iż szereg cz, , sz, ż przybiera w języku kaszubskim wymowę nieco inną niż w polszczyźnie - spółgłoski te są zadziąsłowe, a nie retrofleksyjne (a przez to wymawia się je bardziej jak angielskie sh, ch). Rz zachowuje jednak wymowę zgodną z literacką polszczyzną.

Historia Edytuj

Pierwszą znaczącą próbę kodyfikacji pisma kaszubskiego podjął Florian Ceynowa. W 1850 roku zaproponował on dwudziestodziewięcioliterowy alfabet w swoim dziele Xążeczka dlo Kaszebov[1]. Charakterystyczne dlań było występowanie liter ą i ę. W 1866 roku rozszerzył on swój alfabet o 12 nowych liter, w tym liter z "haczkami" (znakiem diakrytycznym obecnym we współczesnych literach alfabetu czeskiego), np. č, š[1].

W 1919 roku Friedrich Lorentz zaproponował zmodyfikowany alfabet kaszubski, zawierający w sobie następujące znaki nieobecne w podstawowym alfabecie łacińskim: ą, č, é, ë, ł, ń, ó, ô, œ, ǫ, ř, š, ž. Litery z haczkami można było zastępować przez ich polskie odpowiedniki – cz, rz, sz i ż[1].

Litery utworzone za pomocą znaków diakrytycznych Edytuj

Wielka litera Mała litera Nazwa opisowa Przybliżona wymowa polska Wymowa w IPA
Ą ą A z ogonkiem óm/ón [õ], [ũ]
à ã A z tyldą jak francuskie an [ã]

[ɛ̃] (powiat pucki i północna część wejherowskiego)

É é E z akcentem ostrym yj, na końcu wyrazów y [e] (e wymawia się jako [ɛ])
[ɨj] w niektórych dialektach
[i]/[ɨ] (na obszarze od Pucka do Kartuz)
na końcu wyrazów wymawia się jak [ɨ]
Ë ë E z dierezą krótkie e [ə]
Ł ł L złamane jak w polskim [w]
Ń ń N z akcentem ostrym jak w polskim, w niektórych dialektach jak n [ɲ], [n]
Ò ò O z akcentem ciężkim łe [wɛ]
Ó ó O z akcentem ostrym jak ó/u [o] (o wymawia się jako [ɔ])

[u] (południowe dialekty)

Ô ô O z akcentem przeciągłym wymowa y przy ułożeniu ust jak do u [ɞ]

[ɛ] (zachodnie dialekty)

[ɔ] (powiat wejherowski)

[o]/[u] (południowe dialekty)

Ù ù U z akcentem ciężkim łu [wu]
Ż ż Z z kropką ź [ʒ]

Przypisy

Wikipedialogo.png Ten artykuł pochodzi z Wikipedii i jest oparty na licencji Creative Commons.

Ad blocker interference detected!


Wikia is a free-to-use site that makes money from advertising. We have a modified experience for viewers using ad blockers

Wikia is not accessible if you’ve made further modifications. Remove the custom ad blocker rule(s) and the page will load as expected.

Więcej z Fandomu

Losowa wiki